Niet alle binderijen stoppen: steeds meer drukkerijen kiezen voor Probook

​Terwijl veel boekbinderijen de strijd staken, klinkt bij Probook een ander geluid. ‘Wij zijn heel gezond en hebben vertrouwen in een mooie toekomst’, zegt mede-eigenaar Izo Hoytink tijdens een bedrijfsbezoek. Samen met compagnon Peter Lagerweij opereert hij juist in de groeimarkt van hoogwaardige boekproducties in kleine oplagen. In reactie op klanten die bijzondere boeken wensen, benaderen steeds meer drukkerijen Probook als specialist voor het binden en afwerken van deze producten.

​Digitale productie en veranderend klantgedrag zetten de markt op scherp, zo schetst Hoytink op kantoor in Utrecht: ‘Oplages gaan al jaren omlaag en blijven dalen. Waar je voorheen vaak 1.000 of 2.000 boeken maakte, bestellen veel klanten nu maar 50 tot 150 exemplaren. Maar die moeten dan wel perfect zijn, en vaak luxer dan ooit.’ Dat patroon ziet hij bij al zijn klantgroepen: drukkerijen, uitgeverijen en particulieren.

Groeiende vraag vanuit drukkers

Met name ook drukkerijen weten Probook toenemend te vinden als een interessante binden afwerkspecialist voor digitaal gedrukte, kleinere oplagen. Zij zien veel traditionele binderijen van offsetdrukwerk verdwijnen door veelal een combinatie van vergrijzing, oude machines en gebrek aan opvolging. Dit terwijl het binden technisch veeleisender wordt door die kleinere oplages en variabel werk. Het binden in aansluiting op digitaal drukken werkt ook anders dan bij traditioneel offsetdrukwerk.

In het laatste geval worden grotere vellen van bijvoorbeeld 16, 20 of 24 pagina’s gedrukt, die daarna worden gevouwen, verzameld en gebonden tot een boekblok. Bij digitaal drukwerk bij Probook daarentegen wordt gewerkt met kleinere 4-paginavellen die direct worden geprint, gesorteerd en in één keer worden gevouwen en genaaid, afgestemd op formaat en grammage.

Drukkers die digitaal produceren, zoeken daarom een specialist die aansluit op hun moderne workflow. Bovendien krijgen zij vanuit hun klanten steeds meer vraag naar de productie van bijzondere boeken. Hoytink: ‘Drukkerijen kunnen in principe het hele boek zelf printen, maar ook eventueel alleen het binnenwerk of het omslag. Zo kunnen zij zoveel mogelijk toegevoegde waarde en dus winstmarge in eigen huis houden zonder grote risico’s te lopen. Bij online aanbieders kan er daarentegen niet geprint worden aangeleverd, terwijl het binden voor drukkers vaak het meest risicovolle deel van de order is.’

‘Wij nemen dat stuk over, mét alle mogelijkheden die drukkers zelf niet kunnen aanbieden. Zo kunnen zij via samenwerking met Probook breder naar hun klanten uitpakken, omdat wij het technisch waarmaken. Daarmee vergroten zij hun onderscheidend vermogen en marktbereik. En willen drukkers bij kleinere oplages toch ook het digitale drukwerk zelf door ons laten uitvoeren, dan kan dat gewoon. Wij beschikken over een uitgebreid machinepark: van Canon kleur- en zwart/wit-machines tot aan HP Indigo.’

Een grote trukendoos

Probook beschikt over afwerkingen die drukkers doorgaans niet beheersen en die elders ook moeilijk te vinden zijn. Volgens Hoytink zit de groei vooral in specials: koffietafelboeken, luxe uitgaven en korte series met bijzondere materialen. ‘Als een drukker met een idee komt, zeggen wij bijna altijd: “Kom maar op.” Wij zoeken mee naar de beste constructie en het mooiste materiaal en adviseren hierin. Dat maatwerk is precies waar de markt naartoe gaat. Daarom kunnen afnemers bij ons kiezen uit een enorm palet.’

Hij geeft voorbeelden van populaire afwerkingen en illustreert ze met een greep uit de rijk gevulde vitrinekast. In zwang zijn bijvoorbeeld het binden met koudlijm waardoor boeken vlak en naadloos open blijven liggen, en Otabind: een flexibele softcoverbindwijze waarbij de rug loskomt van het omslag, en het boek ook weer vrijwel volledig vlak kan openliggen. Andere trends zijn print op linnen, fullcolour druk op snee, gekartonneerde boeken, grote hardcovers in 300 bij 300 mm genaaid gebonden, blind- en foliepreeg, en luxe bandmaterialen.

Volop innovatie

Hoytink, 54 jaar, is na een carrière bij diverse bedrijven in de grafische industrie vast van plan om tot zijn pensioen bij Probook te blijven. ‘Waarom zou ik hier weggaan? Wij zijn een heel gezond bedrijf met een prachtig product en er is genoeg om te ontwikkelen. Dat doen we ook. Begin 2026 komen we bijvoorbeeld met een nieuwe website, waar klanten nog eenvoudiger offertes kunnen opvragen en online kunnen bestellen.’

‘Het motto van Probook is “Boeken maken zonder concessies”. Het enorme aanbod op het gebied van boeken dat we met onze nieuwe site bieden, onderschrijft dit zonder meer’, vervolgt hij. ‘Wij zien volop verdere groeimogelijkheden, onder meer door continu te investeren in technologie. Zo namen we begin 2025 een hyper- moderne snijlijn in gebruik voor het nauwkeurig nasnijden van genaaide boekblokken. Zo eenvoudig is dat namelijk niet, want een boekblok is iets levends. Het heeft opdikking in de rug en spanning in het papier. Soms moet je in twee of drie fases snijden om het blok technisch helemaal kloppend te krijgen. Die nieuwe snijlijn maakt dat proces sneller én consistenter.’

Opleiden

Naast technologie zijn opleidingen volgens Hoytink cruciaal om als Probook in de groeimarkt van luxe boeken in beperkte oplagen succesvol te blijven. ‘Wij werken hier met 31, veelal jongere, medewerkers met een passie voor het boekenvak. Onze collega’s werken altijd op meerdere plekken aan het boek en hebben daardoor goed door wat van belang is om een kwalitatief product te maken. Momenteel volgen twee van die medewerkers de opleiding tot boekbinder. Ze gaan hiervoor één dagdeel per week naar de boekbindersopleiding en leren hier de kneepjes van het vak. Je kunt alleen bijzondere boeken maken als je begrijpt hoe de traditionele bindtechnieken werken en hoe een boek zich gedraagt. Dat leer je niet uit een brochure; dat leer je in het atelier.’

​Boeken en de hang naar luxe

Probook ziet bij alle klantgroepen een verschuiving in het vraagpatroon naar boeken met luxere bindwijzen en afwerkingen:

• Drukkerijen die hun klanten méér willen bieden dan een standaard hardcover boek, die zij ook online kunnen bestellen;
• Zakelijke opdrachtgevers die producten zoals een jaarboek of bedrijfspresentatie willen, waarmee zij indruk moeten maken;
• Particulieren die bijvoorbeeld levensverhalen laten maken in boeken met omslagen van linnen of leer, en verpakt in cassettes.

Heet van de pers

Nog net voor het ter perse gaan van PRINTmatters 6 maakt Probook bekend dat zij op de rand van 2025 een investering heeft gedaan in de vervanging van haar bindlijn. Probook verhoogt daarmee haar productiecapaciteit flink, maar de belangrijkste reden is dat zij hiermee ook de mogelijkheid krijgt om OTA-bind gebonden softcovers machinaal te produceren. In combinatie met het in koudlijm aflijmen van het binnenwerk levert Probook hiermee softcovers die prachtig mooi vlak openliggen. Een duidelijke meerwaarde voor de gebruiker van het boek.

​Tekst: Wim Danhof / Fotografie: Pim Ras

---

​​​​​​​​​​​​​​​​Wil je het gedrukte PRINTmatters magazine ontvangen? Neem een proefabonnement.