Tegels beprinten: Terug in de tijd met technieken van nu
Voor het behoud van monumentale interieurs en omgevingen wordt veel in het werk gesteld. De restauratie van jarenoud tegelwerk bijvoorbeeld. Met behulp van printtechnieken herleven oude tegels weer in stijl en karakter van weleer.
De tand des tijds maakt de restauratie van oude interieurs en exterieurs soms noodzakelijk. Dat is niet altijd even eenvoudig. Tegelwerk van meer dan een eeuw oud koop je nu eenmaal niet bij de plaatselijke doe-het-zelfzaak. Bij MaatWerkTegels in Utrecht komen er dan ook geregeld restauratieverzoeken binnen. Er bellen organisaties, maar ook particulieren. Die laatsten wonen bijvoorbeeld in een oud huis met dito tegelwerk in de gevel dat is aangetast door de vorst of dat er gedeeltelijk is uitgevallen. Of van wie het antieke tegelwerk in hal of portaal beschadigd is.
Het bedrijf produceert verschillende soorten tegels en gebruikt printtechnieken voor zowel compleet nieuwe tegelwerken als voor de restauratie van oude tegels. ‘Bij restauratie moeten nieuwe tegels natuurlijk naadloos passen bij de oude’, vertelt eigenaar en keramist Solke Pasveer. ‘Zeker in een groter geheel is het minste glans- of tintverschil direct zichtbaar. Gelukkig is er veel mogelijk en kunnen we met een oude tegel of goede digitale foto aan de slag.’ Als de kleur van het glazuur is bepaald – want ook die moet natuurlijk overeenkomen – print het bedrijf met keramische kleurpigmenten de afbeelding op de nieuwe tegel. De print wordt vervolgens op hoge temperatuur ‘ingebakken’ in de oven.
Tegeltableau
Een recent wapenfeit van het Utrechtse bedrijf is te zien in Dieren. Voor het belevingscentrum van fietsmerk Gazelle maakte het een replica van een oud tegeltableau. Hiervoor digitaliseerde het bedrijf twee oude tableaus uit 1920 om deze samen te voegen tot een nieuw exemplaar van 3 bij 5 meter, laat Pasveer weten. ‘Daarbij brachten we elementen van het ene naar het andere tableau en zorgden we met een speciaal vergrotingsprogramma dat de scherpte van het origineel overeind bleef, tot aan het craquelé aan toe. Daarna hebben we het CMYK-geprint met keramische kleuren en ingebakken op 1060 graden. We waren zelf verrast door de scherpte van het eindresultaat.’
Sublimatieprint
Er is ook een andere manier om tegelwerk te bewerken en bedrukken. Zo gebruikt Dutch Art Productions uit Amsterdam een sublimatieprinttechniek. Het bedrijf maakt onder meer keramische tegeltableaus met reproducties van beroemde schilders en werkt samen met musea, maar ook in opdracht van particulieren. ‘We reproduceren bijvoorbeeld een oud Delfts blauw tegeltableau uit de collectie van het Rijksmuseum en customizen dat regelmatig voor klanten zodat het in hun monumentale pand past’, vertelt eigenaar Monique de Ruiter. ‘Met sublimatieprint op tegels kun je een hoge kwaliteit bereiken, bijna net zo hoog als bij een afdruk op fotopapier.’ De Ruiter en haar echtgenoot houden zich al langer bezig met fotografie en graphic design en het printen op fotopapier en canvas, maar begonnen in 2000 ook met de reproductie van kunst op keramische tegels.
Het volledige artikel is te lezen in PRINTmatters magazine. Geen abonnement? Neem een proefabonnement en kies voor nazending van het eerste nummer van 2024.
Tekst: Marjolein Straatman | Foto boven: copyright Solke Pasveer
